2026-06-06

Bahattin Turan

Kürdistani siyasetin yakın tarihi, sosyolojik gerçekliklerle ideolojik fantezilerin nasıl amansızca çarpıştığının özetidir. Yıllarca bu halka "Bağımsız, Birleşik ve Sosyalist" devasa bir gökdelen inşa edileceği vaat edilmiş; koca bir nesil bu uğurda ağır iş makinelerinin, gürültünün, acının ve dumanın içine, yani sonu gelmez bir şantiyenin ortasına sürülmüştür.

İnsanlar canlarıyla, gençlikleriyle ve umutlarıyla bu inşaata harç taşımışlardır. Ancak gökdelenin temeli bir türlü atılamayıp vinçler küresel reel politikanın çamuruna saplanınca, "baş mimar" aniden gökdelenlerin ve devletlerin doğası gereği "hiyerarşik ve eril" olduğunu keşfetmiştir! Bir gecede, o ağır bedellerin ödendiği şantiye sahasının girişine yeni bir tabela asılmıştır: Murray Bookchin Ekolojik Tesisleri.

Şantiye Şefinin Megafonu ve Yorulan İnsanımız

Okuyucunun burada durup bu trajikomik manzaraya bakması gerekir: Dünün ağır silahlı, katı merkeziyetçi ve tek tipçi inşaat sahası, bugün post-yapısalcı teorilerle bezenmiş bir "radikal demokrasi ve komünal yaşam" tesisine dönüşmüştür.

Hiciv tam da burada, çadır tiyatrosunun perdesi aralandığında başlar: Tesisin her köşesinde ekoloji, yerinden yönetim ve hiyerarşi karşıtlığı vaaz edilirken; hala elinde megafonla duran mutlak otorite (şantiye şefi), neyin komünal olduğuna bile tek başına karar vermektedir.

Ancak asıl üzücü olan, bu ideolojik laboratuvarda denek olarak kullanılan insanın yorgunluğudur. Aşağıdan yukarıya örgütlenme taklidi yapılırken, Kürdistan'ın yoksul, emekçi insanı akademik jargonların altında ezilmekte; kendi gündelik acılarına, diline ve geleceğine dair somut cevaplar bulamamaktadır. Bilimsel sosyalizmin en temel kuralı olan "somut durumun somut tahlili", yerini ithal edilmiş post-modern kelime oyunlarına bırakmıştır.

Entegrasyonun Komünal Sosu ve Federasyon Gerçekliği

Bilimsel sosyalizm, toplumların kaderinin soyut teorik jimnastiklerle değil; insanın temel ihtiyaçları, sınıfsal dinamikler ve nesnel hukuki statülerle tayin edilebileceğini öğretir.

Sosyalizmin öznesi insandır; ideolojiler insanı yaşatmak için vardır, insan ideolojiler uğruna heba edilmek için değil.

Bugün "Demokratik Ulus" ambalajıyla topluma sunulan bu Murray Bookchin molası, aslında devlet aklının on yıllardır dayattığı "entegrasyon" (asimilasyon yoluyla içerme) politikasının komünal bir sosla tatlandırılmış halinden başka bir şey değildir. Kürdistan insanının, havada uçuşan ütopyalara veya "devleti reddediyoruz" diyerek statüsüzlüğü kutsayan teorilere değil; somut, hukuki ve rasyonel bir teminata ihtiyacı vardır.

Bu teminat, ne zorunlu entegrasyona boyun eğmek ne de ulaşılamaz hayaller peşinde heba olmaktır. Bilimsel sosyalizmin ışığında, eşit, özgür ve bir arada yaşamanın yegane nesnel formülü Federasyondur. Federasyon; ulusal ve insani hakların anayasal güvence altına alındığı, rasyonel, bölücü değil birleştirici ve en önemlisi "insanı merkeze alan" bir siyasal sistem mimarisidir.

Statükonun Kasası ve Sivil Siyasetin Boğulması

Teorik fanteziler Bookchin tesislerinde yankılanırken, Kürdistani sivil siyasetin sahada karşılaştığı materyal gerçeklik tam bir haksızlıktır. "Biz devleti ve iktidar aygıtlarını reddediyoruz" diyerek radikal söylemler üretenler, ironik bir biçimde sistemin sunduğu milyonlarca liralık hazine yardımlarını kasalarına indirirken; barışçıl ve rasyonel siyaset yürüten sivil aktörler bu haklardan tamamen mahrum bırakılmaktadır. Sistemin partileri ile bu devasa yapı devletin ekonomik kaynaklarını paylaşırken; gerçek sivil siyaset ağır seçim barajları, adaletsiz seçime katılma yasaları ve bürokratik ablukalarla nefessiz bırakılmaktadır.

Bu tablo, sivil demokratik bir yarış değil; samimi siyasi iradenin, devletin maddi gücüyle ezilmesidir. Seçimlere katılım hakkı gasp edilen ve hazine yardımından mahrum bırakılan şey sadece siyasi partiler değil; bu yollarla kendi kaderini barışçıl yollarla tayin etmek isteyen onbinlerce insanın demokratik talebidir.

Sonuç: Tesislerden Çıkıp İnsana Dönmek

Kürt insanının artık yönü belirsiz şantiyelerde, sonu gelmez ideolojik denemelerde kaybedecek bir saniyesi, feda edecek tek bir genci bile kalmamıştır. İhtiyacımız olan; merkeziyetçi bir megafondan duyurulan ithal "zorunlu molalar" değil, bilimin, emeğin ve rasyonel siyasetin ışığında yürüyen özgür bir toplumdur. Demokratik, sivil ve federatif bir çözüm; hayalperest tesislerin dışındaki gerçek dünyanın, insanca ve onuruyla yaşamanın tek anahtarıdır.