2025-04-23

İktidar, 2025’i Aile Yılı ilan etti. Ama o ailelerde yaşayan 3.5 milyon çocuk ev geçindirmeye çalışıyor. 613 bini ise zorunlu eğitim de almıyor.

ŞEHRİBAN KIRAÇ

Bugün 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı. Okul sıralarında kutlama yapması gereken 3.5 milyon çocuk, fabrikalarda, oto tamircilerinde, tarlalarda, sokaklarda mendil satarak alın teri döküyor. Türkiye’de eğitimden erken ayrılma oranı özellikle 15 yaştan itibaren artıyor. Uzmanlara göre temel sebepler arasında çocuk işçiliği ve çocuk yaşta evlilikler yer alıyor. 2024’te Eurostat verilerine göre, 15-24 yaş arasında ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 31. Hanehalkı İşgücü Araştırması 2024 yılı sonuçlarına göre 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 24.9 oldu. 2024’te kayıtlı toplam çocuk işçi sayısı 1 milyon 474 bine ulaştı.

Kayıt dışı çalıştırılan çocuklar da dikkate alındığında çocuk işçi sayısı 3.5 milyona yaklaşıyor. Kayıt dışı çalışanların çoğunluğu ise tarımda mevsimlik işçi olarak çalışıyor. 2013 - 2024 yılları arasında en az 742 çocuk ise iş kazalarında hayatını kaybetti.

613 BİN ÇOCUK OKUL DIŞINDA

612 bin 814 çocuk ise, zorunlu eğitim görmesi gerekirken okul dışında kaldı. Türk Eğitim Derneği’nin düşünce kuruluşu TEDMEM’e göre, 2024’te bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 38.4 artarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Okul dışında kalan çocukların yüzde 74’ü, 14-17 yaş aralığında. Türkiye, OECD ülkeleri arasında öğrenci başına en düşük harcama yapan ikinci ülke. Yine 37 OECD ülkesi arasında yüzde 19.2 ile, son 30 günde haftada en az bir kez yiyecek parası olmadığı için yemek yiyemeyen öğrenci oranının en yüksek olduğu ülke konumunda. 2019-2024 yılları arasında 16-17 yaş aralığındaki 74 bin 676 kız çocuğu ve 4 bin 458 erkek çocuğu resmi olarak evlendirildi.

5 öğrenciden 1’i öğün atlıyor

Çocuklar sefaletin pençesinde. Türkiye’de her 5 öğrenciden biri haftada en az bir kere parasızlıktan öğün atlamak zorunda kalıyor. OECD ortalamasında bu oran yüzde 8. Eurostat verilerine göre ise, Türkiye’de çocukların yüzde 45.4’ü yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında bulunuyor. TÜİK verilerine göre 2024’te çocukları yeni giysilere sahip olamayan hanehalkı oranı yüzde 9.2 oldu. Hanelerin yüzde 11.7’sinde çocukların oyuncağı dahi yok. Günde en az bir kez taze sebze ve meyve tüketimi yapamayan hanehalkı oranı da yüzde 10’a dayandı.

Nefes