2026-01-07

İran genelinde protestolar 11’inci gününe girerken en az 36 kişinin hayatını kaybettiği, 2 binden fazla kişi gözaltına alındığı bildirildi.

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre eylemler, sokak protestolarının yanı sıra mesleki grevler ve öğrenci hareketleriyle ülke geneline yayıldı. Bazı şehirlerde güvenlik güçlerinin hastanelere müdahale ettiği ve yaralıların tedavisinin engellendiği öne sürüldü.

Protestolar, derinleşen ekonomik kriz ortamında başladı. Döviz kurundaki hızlı yükseliş, piyasadaki durgunluk, alım gücünün düşmesi ve çok sayıda esnafın iş yerlerini kapatması toplumsal tepkileri artırdı. Bu koşullar, eylemlerin kısa sürede ülke çapına yayılmasına yol açtı. Son 11 günde 27 eyalette, 92 şehirde, 285 noktada protesto eylemleri ve grevler düzenlendi. HRANA’ya göre protesto eylemleri sırasında en az 36 kişi hayatını kaybetti, 2 binden fazla kişi gözaltına alındı.

11’inci günde Tahran, Meşhed, Şiraz, Kazvin, Bender Abbas, Zencan, İlam, Babil ve Borucerd’de gösteriler yapıldı. Tahran Çarşısı’nda ise altın, döviz ve kumaş sektörlerinde, herhangi bir resmi çağrı olmaksızın grevler başladı. Esnaf, dövizdeki dalgalanma ve piyasa durgunluğunu protesto etti.

Eylemlerde dile getirilen talepler yalnızca ekonomik sorunlarla sınırlı kalmadı. Yönetim eleştirileri, özgürlük ve adalet talepleri de öne çıktı. Bu durum, protestoların ekonomik, toplumsal ve siyasal taleplerin iç içe geçtiği bir nitelik kazandığını gösterdi.

HRANA’nın aktardığına göre güvenlik güçleri saçma ve plastik mermi kullandı, yoğun şekilde göz yaşartıcı gaz attı ve göstericilere doğrudan müdahalede bulundu. Resmi açıklamalar ile tanık anlatımları arasında ciddi çelişkiler olduğu, can kayıplarına ilişkin incelemelerin sürdüğü belirtildi.

Hayatını kaybedenler arasında 18 yaş altı 4 genç ile 2 güvenlik görevlisi bulunuyor. Ölenler arasında Muhammedreza Kermi, Teğmen Ehsan Ağacani ve Ali Gülferuş’un isimleri açıklandı. Ayrıca çok sayıda kişinin yaralandığı bildirildi.

İran resmi medyası ise 568 polis ve 66 Besic üyesinin yaralandığını, bazı yaralanmaların ateşli silah, av tüfeği ve bıçakla meydana geldiğini iddia etti.

ANF