2026-02-03

HRANA raporu

İran’daki protestoların 37 günlük bilançosunu açıklayan HRANA; rejim güçlerinin müdahalesi sonucu 152’si çocuk olmak üzere binlerce kişinin katledildiğini, on binlerce kişinin ise gözaltına alındığını duyurdu.

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran’da devam eden protestolara yönelik rejim saldırılarını raporlamayı sürdürüyor. 37. gününe giren olaylara dair güncel bilançoyu paylaşan ajans, sahadaki durumun insani bir krize dönüştüğünü vurguladı.

37 günlük bilançoyu resmi internet hesabında paylaşan HRANA, teyit edilen ölüm sayısının 6 bin 854 olduğunu aktardı.

152’si çocuk olmak üzere 6 bin 430 kişinin rejim muhafızları tarafından katledildiği belirtilen bilançoda, 11 bin 280 ölümün ise hala inceleme altında olduğu kaydedildi.

On binlerce tutuklama ve zorla itiraflar

Yaralı sivil sayısının 11 bin 21 olduğu belirtilen bilançoda, 106 öğrencinin daha tutuklandığı, ifadeye çağrılan 11 bin 46 kişiyle birlikte toplam tutuklama sayısının 50 bin 235 olduğu bildirildi.

Ayrıca 303 kişiden zorla alınan ve “itiraf” adı altında rejimin resmi kanallarında yayımlanan videolar olduğu kaydedilerek, “37’nci gününde yaşanan gelişmeler, baskıyı ve bunun insani sonuçlarını ele alan kınama açıklamalarındaki artış dikkat çekti” ifadeleri yer aldı.

Doktorlar ve öğretmenlerden rejime sert tepki

Baskılara karşı pek çok kesimden uyarı ve hesap verilebilirlik talepleri yükseldiğini belirten HRANA’nın raporunda şunlar yer aldı:

“Bir grup göz doktoru, protestoların bastırılması sonucu artan sayıda ciddi göz yaralanması ve kalıcı körlük vakası hakkında uyarıda bulunan açık bir mektup yayınladı. Bildiri, ana neden olarak saçma tabancalarının kullanımını tanımlıyor ve insanların yüzlerini ve gözlerini hedef almanın tıbbi ve etik olarak kabul edilemez olduğunu vurguluyor. İmzacılar, sivillerin gözlerinin kör edilmesini insan onurunun ihlali olarak nitelendirdi ve yürütme, ordu, kolluk kuvvetleri ve yargı yetkililerini bu uygulamanın sonuçlarını acilen ele almaya çağırdı.”

 Öğretmenlerin talepleri

“İslamabad-ı Gharb Öğretmenler Birliği, protestocuların öldürülmesini ve toplu tutuklamalarını kınayan bir bildiri yayınladı. Bunları toplumun kolektif hafızasında ‘unutulmaz bir suç’ olarak nitelendirdi.

İran Öğretmenler Birliği Koordinasyon Konseyi, protestocuların ‘kanlı bir şekilde öldürülmesini ve baskı altına alınmasını’ kınadı ve yetkilileri sorumlu tuttu. Bildiride, tüm tutukluların derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılması, eğitim alanlarının militarizasyonuna son verilmesi ve baskıdan sorumlu olanların kamuoyu ve bağımsız uluslararası kuruluşlar önünde hesap vermesi, gibi 3 temel talep yer aldı.”

Çocuk ve ergenlerin öldürülmesi, toplu tutuklamalar, zorla kaybetmeler ve gözaltı tesislerindeki insanlık dışı baskılara da dikkat çeken HRANA, bunların yönetimde derin bir krizin işaretleri olduğunu kaydetti. Sosyal Bilimler Dernekleri Birliği de, yaşanan olayları kınadı ve yaslı ailelerle dayanışma içinde olduğunu aktardı.

İlketv