6/29/2024
![](/d/629202443901.jpg)
İran Araştırmaları Merkezi’nde (İRAM) araştırmacı Dr. Rahim Farzam İran’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ülkede politika değişikliğine yol açmayacağını belirterek, seçime katılım oranının yüzde 60 olması durumunda reforumcuların adayı Mesut Pezeşkiyan seçilme ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi.
Rûdaw TV’de Hêvîdar Zana'nın sunduğu "15.00" bültenine konuk olan İran Araştırmaları Merkezi’nde (İRAM) araştırmacı Dr. Rahim Farzam iran’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini değerlendirdi.
İran’da daha önce yapılan seçimlerle bugün yapılan seçim arasında bir fark görmediğini ifade eden Dr. Rahim Farzam, “Tek fark, bu seçimde reformcuların adayı Pezeşkiyan’a izin verilmiş olması olabilir. Onun dışında yine geçmiş seçimleri aratmayacak şekilde çok sayıda reformcu isim veto edildi, biliyorsunuz. Bu seçimde Laricani gibi güçlü adaylardan biri olan reformcuların muhtemel güçlü adaylarına göre çok daha düşük bir profilde olan Pezeşkiyan’a fırsat verildi reformcu cepheden. Onun dışındaki tüm adaylar muhafazakar kesimden. Pezeşkiyan’ın adaylarının onaylanmasından sonra reformcu cephe onu sahiplendi ve reformculara yakın medya organları destek verdi. Hasan Ruhani başta kendisi olmak üzere, eski Dışişleri Bakanı Cevat Zarif de desteklediler. Hatta Hatemi seçim standlarını ziyaret etti ve desteğini açıkladı” dedi.
Pezeşkiyan’ın aday gösterilmesi hakkında da konuşan Farzam, “Aslında Pezeşkiyan reformcu teşkilatının içerisinde olan bir isim değildi, ama destek verilmesinden ötürü şu an popülarite kazanmış durumda. Ancak bu yükselişin seçimleri kazanmasına yetmeyeceğini göreceğiz. Son anketler de gösteriyor ki diğer muhafazakar adaylar önde. Muhafazakarlar en az iki güçlü adayla gidiyorlar. Eğer seçim ikinci tura kalırsa, tek adayla devam edecekler ve yine bir adım önde olacaklar. Şimdi, Said Celili biliyorsunuz radikal muhafazakar olarak bilinen bir gruptan geliyor. Dolayısyla kendisi Batı’yla ilişkilere yönelik eleştirel tavrıyla tanınıyor. Batı’yla ilişkilerin temelinde ve merkezinde yer alan nükleer anlaşma yönelik karşı tutumuyla biliniyor. Dolayısıyla Celilli kazanırsa, Batı ile ilişkilerde daha fazla tıkanıklık ve gerilim görebiliriz. Kalibaf ise daha pragmatik kimliğiyle biliniyor. Nükleer anlaşmayı canlandırmak için müzakere edeceğini söyledi. Kalibaf gelirse, Reisi dönemine benzer bir yaklaşım devam edeceğini söyleyebiliriz” diye konuştu.
Adayların seçim kampanyalarında göçmen meselesi, nüklêr anlaşma ve dış politikadaki vaatlerinin bir kısmının gerçekçi olmadığını savunan Farzam, şunları söyledi:
“Reformcu Pezeşkiyan’ın seçim konuşmaları iddialı bulunabilir. Dün “Eğer ABD ile sorun yaşıyorsak doğrudan konuşalım, savaşmaktan korkmuyorsak konuşmaktan da korkmayalım” gibi bir açıklamada bulundu. Ancak önemli dış politika konuları cumhurbaşkanlığı yetkisi dışında olduğu için, kim gelirse gelsin çok büyük bir değişiklik olacağını düşünmüyorum.
"Türkiye ile İran'ın PKK konusunda çelişkileri var"
Türkiye ile İran önemli iki ülke ve pek çok alanda ilişkileri var. PKK konusu gibi önemli meselelerde çelişkileri ve sorunları var. Az önce de ifade ettiğim gibi bu konular Cumhurbaşkanının yetkisi dışındadır. Türkiye ile İran arasındaki sorunlar yapısal ve devlet politikalarıyla ilgilidir. İran ile Türkiye’nin PKK ve Suriye meselelerine bakış açıları farklı bu nedenle, cumhurbaşkanı değişse bile bu sorunların çözüleceğini sanmıyorum.
Göçmen konusu ise biraz daha farklı. İran’ın bölgesel politikası veya Suriye ve Orta Doğu’daki varlığı olsun bunlar daha major konular. Göçmen meselesi biraz daha iç politikaya yönelik bir meseledir. Kalibaf’ın İran-Afganistan arasında duvar öreceğiz önerisi var, İran içinde göçmenlerle ilgili sorunlar ve rahatsızlıklar artmaya başladı. Daha önce pek ses çıkarmayan gruplar ve muhafazakar kesim de medya aracılığıyla bu konuyu güdeme getirmeye başladılar. Bu nedenle adaylar seçim kampanyaları sırasında bu konuda vaatler verdi, bu kapsamda Kalibaf’ın söylemlerini çok daha gerçekçi buluyorum. Ancak Pezeşkiyan’ın Avrupa Birliği ile konuşma gibi öneriler gerçekçi değil. Avrupa Birliği ile neyi konuşacaksınız. Göçmen konusunda İran ile AB’yi doğrudan ilgilendiren bir mesele yok. Türkiye bu mesele hakkında AB ile görüşmeleri var çünkü Türkiye’den sonra Avrupa sınırı geliyor. Dolayısyla bu meseleleri konuşacaksa eğer Türkiye ile konuşabilir. Bu nedenle Avrupa ile konuşacağız ve Avrupa’dan fon alacağız gibi yaklaşımlar gerçekçi değil.”
Seçime katılım oranının yüzde 60’ı geçmesi halinde Pezeşkiyan’ın kazanma şansının artacağını belirten Dr. Rahim Farzam, “Son anketlere göre seçim ikinci tura kalacak gibi görünüyor. Muhafazakarlar tek adayla gittiklerinde şansları daha yüksek. Katılım oranı yüzde 60’lara çıkarsa, Pezeşkiyan’ın şansı artar. İran’da 61 milyon seçmen var geçen seçimlerde katılım oranı yüzde 48 ile 50 arasındaydı. İbrahim Reisi’de 17 milyon oyla seçilmişti. Şimdi burada kaba bir hesap yaptığımızda yüzde 50’lik bir oran 30 milyona denk geliyor yani muhafazakarların 17 milyon oyu var. Dolayısyla eğer katılım yüzde 50 civarında kalırsa muhafazakar adayın kazanma ihtimali yüksek. Ancak katılım yüzde 60’lara yaklaşırsa, Pezeşkiyan’ın ciddi bir şansı olacağını düşünüyorum” değerlendirmesine bulundu.
İran’da şüpheli gazeteci ölümü: Sara Tavusi
Irak’ta Saddam Rejimi Döneminde Öldürülen Kürtlere Ait Toplu Mezar Açıldı
Bir yılda 15i kadın 400’ü aşkın kişi idam edildi
Irak’ta cinsel istismar vakaları artıyor
İran’da Ağustos ayında 14 Kürt idam edildi
Irak, Kerkük’te Türk SİHA’sını düşürdü: Türkiye’den ilk açıklama!
Irak Hava Savunma Güçleri: Kerkük'te Türk SİHA'sını düşürdük
İran Cumhurbaşkanı yardımcılığına bir Kürt milletvekili seçildi
Türkiye-Suriye normalleşme sürecine ABD nasıl bakıyor?
Şam-Ankara yakınlaşmasına karşı olan gruplar: Şehitlere ihanettir